IK HEB GEEN KEUS
Een interview met Tex Gunning
EnlightenNext: U bent met uw mensen in Azië op een wat u noemt “reis naar grootsheid” geweest om te ontdekken wat leiders en bedrijven bijzonder maakt. Wat heeft u geleerd?
TEX GUNNING: De doorsnee leider zorgt voor zichzelf en zijn familie. Goede leiders zorgen voor zichzelf, hun familie en voor sommigen uit de gemeenschap. Grote leiders, en grote bedrijven, zorgen niet alleen voor deze betrokkenen maar willen de wereld veranderen. Ze willen de wereld beter achterlaten dan ze hem aantroffen. Wij hebben de keuze gemaakt om de hulpverleningsmissie tot onze bedrijfsmissie te maken. Om verschil te maken in het leven van Aziaten die gezondheids- en voedselproblemen hebben, of moeilijkheden rondom welzijn.
Het kern inzicht over groot leiderschap en groot ondernemerschap komt neer op dienstbaarheid. Als individuen zouden we ons persoonlijk leven en onze zoektocht naar zingeving volledig moeten integreren in ons zakelijk leven. Bedrijven met een zingevingmissie zullen aan het leven van hun medewerkers betekenis geven. Als waren wij vrijwilligers, betaalde vrijwilligers, in een aan de gemeenschap dienstbare organisatie. We zouden nog maar de helft aan beleid, training en waardestatuten nodig hebben als normaal het geval is bij bedrijven, omdat mensen overal waar ze zijn zouden leven vanuit hun diepste waarde.
EN: Wilt u iets zeggen over de “hulpverleningsmissie” die u binnen Unilever heeft opgepakt?
GUNNING: Ik zou dolgraag het verschil maken in de levens van de ongelofelijk arme kinderen in Azië. Hun lijden is echt onvoorstelbaar. Ik zei tegen mezelf: Ik heb geen keus, we moeten dit doen. We besloten om te beginnen in India waar het probleem verhoudingsgewijs het grootst is. Het is een zeer complex land. Als we het daar kunnen doorbreken, dan lukt het overal. Het is een interessant proces omdat hoe langer ik ernaar kijk, hoe meer ik denk dat ik iets probeer te tackelen dat ik nooit kan oplossen. Tegelijkertijd ben ik heel optimistisch omdat meer en meer mensen over de hele wereld zeggen: “Dit is onaanvaardbaar.”
Kijk, het paradigma dat de wereld verdeelt in de sociale, private en publieke sector werkt niet. Het zorgt voor kunstmatige drempels. We zijn allen onderdeel van het probleem, dus we moeten onze krachten, energie en competenties bundelen. We kunnen deze problemen niet in ons eentje oplossen. Wij delen deze planeet met elkaar: niemand van ons kan een betekenisvol leven leiden wanneer in Bangladesh, in China, in Darfur, honderdduizenden mensen hulp nodig hebben. Mijn energie om door te zetten haal ik uit de vele contacten met mensen van over de hele wereld die hetzelfde bewustzijn delen, namelijk dat deze wereld volledig verbonden is.
EN: Ondanks het feit dat we allemaal verbonden zijn is werken over de ingebouwde drempels heen niet eenvoudig. Hoe zouden volgens u de profit en de non-profit systemen moeten samenwerken?
GUNNING: Ons idee is om de doeltreffendheid en verantwoording die je in de financiële kapitaalmarkten vindt, in te voeren in de maatschappelijke kapitaalmarkten. Bijvoorbeeld, Unilever doet een voorstel voor een financiering met partners als UNICEF of de Wereld Voedsel Organisatie. Onze concurrenten doen hetzelfde en de voorstellen concurreren met elkaar. Door competitie brengen we het beste wat de financiële markt te bieden heeft in de maatschappelijke kapitaalmarkt. Ik wed dat dit de creativiteit bevordert, de wijze van verantwoording verbetert en dat daardoor de doelgerichtheid en effectiviteit vergroot wordt. Voor bedrijven is het, in tegenstelling tot NGO’s, een kerncompetentie om te concurreren en te presteren – of anders is het gedaan met je zaak.
Als dit werkt, zou het de eerste keer zijn dat we niet alleen met Unilever kapitaal werken, maar ook met kapitaal van anderen. En zelfs als het enorm mislukt, leren we ervan om het beter te doen. We lopen misschien wel een beetje op de tijd vooruit, maar iemand zal deze golf in het bedrijfsleven op gang moeten brengen.
EN: Is het niet gevaarlijk om een op winst gerichte organisatie toegang te verlenen tot fondsen die bestemd zijn voor hulp aan de armen?
GUNNING: Natuurlijk, zodra mensen uit het bedrijfsleven zich realiseren dat ze kunnen concurreren met maatschappelijk kapitaal steekt ook de lelijke kant van de mens de kop op. Dat risico moeten we nemen. Het kapitalistische systeem is opgebouwd door zowel mensen die oprecht de wereld wilden verbeteren, als door mensen die onvervalst hun eigen zakken wilden vullen. En terwijl zij hun eigen zakken vulden, bouwden ze mee aan een op vele gebieden betere wereld. Ook al realiseren we ons nu dat economische ontwikkeling goed kan zijn voor de wereld, als zeventig of tachtig procent van de wereld hier niet op een eerlijke manier aan deelneemt, dan faalt het systeem. Dus nu komt er een bewustzijn naar boven dat het kapitalistische systeem zelf faalt.
Als een paar van ons kan aantonen dat goed zaken doen niet alleen gaat om maatschappelijk verantwoordelijk zijn, maar om een serieuze maatschappelijke missie intrinsiek te maken in de onderneming, dan gaat men het bestuderen en erover publiceren. In de zakenwereld gaat niets sneller dan een succesverhaal. Ik ben dus erg optimistisch dat als een paar bedrijven hier een voorbeeld neerzetten wij er een kantelpunt van kunnen maken. En op dit punt hebben we eigenlijk geen keus.
________________
1 De financiële kapitaalmarkten zijn de financieringsbronnen voor de particuliere industrie. Zij dienen het creëren van particuliere rijkdom en verschaffen de financiële basis voor bedrijven (zoals Unilever). De maatschappelijke kapitaalmarkten dienen het openbaar welzijn en zijn gebaseerd op fondsen, donaties van particulieren en de eerste wereld overheden of internationale hulp die naar NGO’s gaat, naar de non-profit organisaties en naar overheden in ontwikkelingslanden die maatschappelijke problemen oplossen.
TEX GUNNING: De doorsnee leider zorgt voor zichzelf en zijn familie. Goede leiders zorgen voor zichzelf, hun familie en voor sommigen uit de gemeenschap. Grote leiders, en grote bedrijven, zorgen niet alleen voor deze betrokkenen maar willen de wereld veranderen. Ze willen de wereld beter achterlaten dan ze hem aantroffen. Wij hebben de keuze gemaakt om de hulpverleningsmissie tot onze bedrijfsmissie te maken. Om verschil te maken in het leven van Aziaten die gezondheids- en voedselproblemen hebben, of moeilijkheden rondom welzijn.
Het kern inzicht over groot leiderschap en groot ondernemerschap komt neer op dienstbaarheid. Als individuen zouden we ons persoonlijk leven en onze zoektocht naar zingeving volledig moeten integreren in ons zakelijk leven. Bedrijven met een zingevingmissie zullen aan het leven van hun medewerkers betekenis geven. Als waren wij vrijwilligers, betaalde vrijwilligers, in een aan de gemeenschap dienstbare organisatie. We zouden nog maar de helft aan beleid, training en waardestatuten nodig hebben als normaal het geval is bij bedrijven, omdat mensen overal waar ze zijn zouden leven vanuit hun diepste waarde.
EN: Wilt u iets zeggen over de “hulpverleningsmissie” die u binnen Unilever heeft opgepakt?
GUNNING: Ik zou dolgraag het verschil maken in de levens van de ongelofelijk arme kinderen in Azië. Hun lijden is echt onvoorstelbaar. Ik zei tegen mezelf: Ik heb geen keus, we moeten dit doen. We besloten om te beginnen in India waar het probleem verhoudingsgewijs het grootst is. Het is een zeer complex land. Als we het daar kunnen doorbreken, dan lukt het overal. Het is een interessant proces omdat hoe langer ik ernaar kijk, hoe meer ik denk dat ik iets probeer te tackelen dat ik nooit kan oplossen. Tegelijkertijd ben ik heel optimistisch omdat meer en meer mensen over de hele wereld zeggen: “Dit is onaanvaardbaar.”
Kijk, het paradigma dat de wereld verdeelt in de sociale, private en publieke sector werkt niet. Het zorgt voor kunstmatige drempels. We zijn allen onderdeel van het probleem, dus we moeten onze krachten, energie en competenties bundelen. We kunnen deze problemen niet in ons eentje oplossen. Wij delen deze planeet met elkaar: niemand van ons kan een betekenisvol leven leiden wanneer in Bangladesh, in China, in Darfur, honderdduizenden mensen hulp nodig hebben. Mijn energie om door te zetten haal ik uit de vele contacten met mensen van over de hele wereld die hetzelfde bewustzijn delen, namelijk dat deze wereld volledig verbonden is.
EN: Ondanks het feit dat we allemaal verbonden zijn is werken over de ingebouwde drempels heen niet eenvoudig. Hoe zouden volgens u de profit en de non-profit systemen moeten samenwerken?
GUNNING: Ons idee is om de doeltreffendheid en verantwoording die je in de financiële kapitaalmarkten vindt, in te voeren in de maatschappelijke kapitaalmarkten. Bijvoorbeeld, Unilever doet een voorstel voor een financiering met partners als UNICEF of de Wereld Voedsel Organisatie. Onze concurrenten doen hetzelfde en de voorstellen concurreren met elkaar. Door competitie brengen we het beste wat de financiële markt te bieden heeft in de maatschappelijke kapitaalmarkt. Ik wed dat dit de creativiteit bevordert, de wijze van verantwoording verbetert en dat daardoor de doelgerichtheid en effectiviteit vergroot wordt. Voor bedrijven is het, in tegenstelling tot NGO’s, een kerncompetentie om te concurreren en te presteren – of anders is het gedaan met je zaak.
Als dit werkt, zou het de eerste keer zijn dat we niet alleen met Unilever kapitaal werken, maar ook met kapitaal van anderen. En zelfs als het enorm mislukt, leren we ervan om het beter te doen. We lopen misschien wel een beetje op de tijd vooruit, maar iemand zal deze golf in het bedrijfsleven op gang moeten brengen.
EN: Is het niet gevaarlijk om een op winst gerichte organisatie toegang te verlenen tot fondsen die bestemd zijn voor hulp aan de armen?
GUNNING: Natuurlijk, zodra mensen uit het bedrijfsleven zich realiseren dat ze kunnen concurreren met maatschappelijk kapitaal steekt ook de lelijke kant van de mens de kop op. Dat risico moeten we nemen. Het kapitalistische systeem is opgebouwd door zowel mensen die oprecht de wereld wilden verbeteren, als door mensen die onvervalst hun eigen zakken wilden vullen. En terwijl zij hun eigen zakken vulden, bouwden ze mee aan een op vele gebieden betere wereld. Ook al realiseren we ons nu dat economische ontwikkeling goed kan zijn voor de wereld, als zeventig of tachtig procent van de wereld hier niet op een eerlijke manier aan deelneemt, dan faalt het systeem. Dus nu komt er een bewustzijn naar boven dat het kapitalistische systeem zelf faalt.
Als een paar van ons kan aantonen dat goed zaken doen niet alleen gaat om maatschappelijk verantwoordelijk zijn, maar om een serieuze maatschappelijke missie intrinsiek te maken in de onderneming, dan gaat men het bestuderen en erover publiceren. In de zakenwereld gaat niets sneller dan een succesverhaal. Ik ben dus erg optimistisch dat als een paar bedrijven hier een voorbeeld neerzetten wij er een kantelpunt van kunnen maken. En op dit punt hebben we eigenlijk geen keus.
________________
1 De financiële kapitaalmarkten zijn de financieringsbronnen voor de particuliere industrie. Zij dienen het creëren van particuliere rijkdom en verschaffen de financiële basis voor bedrijven (zoals Unilever). De maatschappelijke kapitaalmarkten dienen het openbaar welzijn en zijn gebaseerd op fondsen, donaties van particulieren en de eerste wereld overheden of internationale hulp die naar NGO’s gaat, naar de non-profit organisaties en naar overheden in ontwikkelingslanden die maatschappelijke problemen oplossen.