Vreemd genoeg is in ons tijdperk van specialisten, deskundigen en experts met een steeds beperkter studieterrein, het meest originele en werkelijk innovatieve denken vaak afkomstig van personen die een gebied onderzoeken waar ze weinig of geen formele opleiding voor hebben genoten. De incidentele autodidact gaat al lange tijd mee, maar deze nieuwe "ontdekkingsreizigers zonder portefeuille" missen niet bepaald scholing. Ze hebben over het algemeen academische graden in geneeskunde of rechten. Maar het zijn nou juist de thema’s die buiten de invloedsfeer van hun professionele expertise vallen, die hen inspireren. Hartstochtelijk lezen, denken en schrijven zij over complexe aangelegenheden en vaak op een opmerkelijk verfrissende en inzichtelijke wijze. Of het nu over kunst, natuurkunde of de oorsprong van het universum gaat.
Robert Godwin is zo'n "buitenstaander" in het denken en bovendien een meesterlijke literator. In zijn boek One Cosmos under God probeert hij niets minder dan een nieuwe visie te laten schijnen op het complete verhaal van de schepping, zowel wetenschappelijk als spiritueel. Vrijpostig en verbluffend presenteert hij vaak een poëtische, quasi-bijbelse vertolking van wat een nieuwe kosmische vertelling zou kunnen zijn. Het is een boek dat grenzen doorbreekt, opwindt en stimuleert en uiteindelijk erg zinvol is in haar geuzenomarming van kosmologie, biologie, kwantumfysica, psychologie, antropologie, geschiedenis, mystiek, theologie en meer.
Godwin is een praktiserend klinisch psycholoog en, naar eigen zeggen, raakte hij enorm in alles geïnteresseerd toen hij vijfentwintig á dertig jaar oud was. Hij vindt zichzelf gezegend met een synthetische versus analytische geest. Om betekenis te kunnen geven aan wat hij leerde, zocht hij naar verbanden en patronen tussen de waarheden die hij had opgedaan in onverenigbare vakgebieden. Kortom, hij wilde weten. Daartoe erkende hij dat alleen door een directe ervaring spirituele waarheden te vatten zijn en hij werd een serieuze beoefenaar van Sri Aurobindo's Integrale Yoga. One Cosmos under God is het resultaat van wat hij ontdekte als volgeling van de Indiase wijsgeer, samen met de vruchten van zijn nimmer aflatende nieuwsgierigheid.
Door onze eigen onophoudelijke benieuwdheid naar evolutionaire spiritualiteit wilde EnligthtenNext meer te weten komen over de denkbeelden van deze stoutmoedige geleerde. In het interview dat volgt, neemt Godwin ons mee op een tour naar enkele van de grootse metafysische thema's van onze tijd. Hierbij tracht hij een nieuwe, hogere synthese te articuleren tussen wetenschappelijk en mystiek denken. Het is vanuit dat hogere perspectief, zo zegt hij, dat zowel de lineaire, causale aard van het aardse leven (de horizontale dimensie) en de absolute en transcendente aard (de verticale dimensie) kan worden gezien op een meer geïntegreerde manier. Het is ook hoe we de vier "singulariteiten” kunnen begrijpen: de explosies van evolutionaire vernieuwing die het begin waren van het heelal en het leven op deze planeet voorgoed en radicaal transformeerde. Dan verschuift het gesprek naadloos van richting en neemt Godwin ons mee naar de diepere uithoeken van de menselijke psyche. Hij presenteert ons een vaak verrassende uitleg van psychologische ontwikkeling en de relevantie daarvan voor de evolutie van cultuur. Terwijl hij een duizelingwekkende verscheidenheid aan onderwerpen aanstipt, van opvoeding naar geritualiseerd offeren naar de capaciteit tot zelfbewustzijn, verenigt hij ze allemaal meesterlijk in een visie van menselijkheid die tegelijkertijd oneindig kolossaal en toch zo dicht bij huis ligt. Carol Ann Raphael
Verticaliteit en de evolutie van de kosmos
ENLIGHTENNEXT: In uw boek One Cosmos under God maakt u een opmerkelijke synthese van twee soorten kennis, wetenschappelijke en spirituele, in een grootse evolutionaire context om te kunnen begrijpen “wie we zijn” en “waarom we hier zijn.” Kunt u ons iets vertellen over het doel van uw werk?
ROBERT GODWIN: Ik probeer gewoon de beste spirituele wijsheid samen te brengen met de beste wetenschappelijke kennis om te laten zien dat deze niet onverenigbaar zijn en dat beide zich in feite in elkaar weerspiegelen. Uiteindelijk probeer ik traditionele metafysica relevant voor mensen te maken; dat is iets wat religies doen.
Het basisidee is in feite impliciet in het traditionele religieuze gezichtspunt. Het traditionele idee is dat voorafgaand aan de evolutie er de involutie van God is, die je metaforisch als de oerknal kunt beschouwen. God werpt zich in het bestaan en verliest zich bijna in het bestaan. Evolutie is dan het omgekeerde – het terugwinnen van de verschillende niveaus van God met aan het eind de Ik Ben. Aan het einde van de tocht, ontdek je dat het de hele tijd al God was. Al met al is het God die met zichzelf verstoppertje speelt.
Om te begrijpen hoe onze wetenschappelijke kennis aansluit bij een traditioneel mystiek begrip van Gods verhouding tot de schepping, moet je stereoscopisch/tweeledig denken. Je moet tegelijkertijd één perspectief, wetenschappelijke kennis, vasthouden en de andere zienswijze, mystieke wijsheid, totdat de twee standpunten op een hoger niveau zijn gesynthetiseerd. Het is net als die magische 3-D foto's waar iets nieuws ontstaat uit twee beelden. Het is niet zoals het "Tao van fysica" idee: als je begrijpt wat kwantumfysica is, ben je een mysticus. Dat combineert slechts twee lagere niveaus. Ik kies voor het gaan naar een hoger niveau of dimensie waar je ziet dat de twee zaken, die gescheiden lijken te zijn, in feite deel uitmaken van een en hetzelfde. Ze zijn twee kanten van dezelfde munt. In feite is een basaal metafysisch principe dat elke waarheid voortkomt uit de Waarheid met een hoofdletter “W.” We zijn dus op zoek naar die Waarheid die laat zien hoe al deze mindere waarheden samen kunnen bestaan. Dat is het perspectief waar ik het over heb. Het gaat erom een hoger inzicht te bereiken, waarin men zaken tot niet elkaar veroordeelt of vermenging afdwingt. Het is een visie. En een van de dingen die je ziet vanaf dat hogere gezichtspunt, is dat het bestaan is samengesteld uit twee verschillende dimensies.
EN: En u noemt deze twee dimensies de horizontale en de verticale?
GODWIN: Ja, maar dat zijn geen nieuwe termen. Veel mensen gebruiken deze metafoor. Het is niet gemakkelijk om de twee dimensies te definiëren, ze krijgen alleen betekenis in relatie tot elkaar. De horizontale dimensie is ontstaan in de loop van de materiële evolutie door genen of natuurlijke selectie en werkt bijna deterministisch vanuit het verleden naar de toekomst door middel van het lineaire oorzaak en gevolg. De meeste mensen beschouwen van nature de horizontale dimensie als wat echt is, want dat is hoe de darwinistische evolutie ons ontworpen heeft. De verticale dimensie werkt "haaks" op de chronologische tijd. Hier komt wat we God noemen vandaan. Het is waar openbaring vandaan komt. Openbaringen zijn niet afkomstig uit het verleden; zij komen van Boven. Het verticale is in feite de voorhoede van de kosmos, de creatieve ruimte van postbiologische evolutie. Het gaat over eigenschappen, zoals diepte, innerlijkheid en de drie transcendentale grootheden: het Goede, het Ware en het Schone. In wezen is alles wat ons als mensen definieert, wat ons onze waardigheid en edelheid geeft, afkomstig uit het verticale. Het is ons vermogen Waarheid te kennen, onze bekwaamheid in esthetische schoonheid, muziek, symfonieën, poëzie. Om een voorbeeld te noemen, toen Jezus werd gedoopt, daalde de geest op hem neer als een duif. Hij komt letterlijk verticaal neer. Dat mag misschien een metafoor zijn, maar het is zeer nuttige beeldspraak, omdat het de ervaring beschrijft. Net zoals het horizontale energieën bevat, de energieën van de natuurkunde, bevat ook het verticale energieën, de energieën van Shakti, genade. Elke spirituele beoefening is gericht op het zich openen voor die verticale energie.
De spiritualiteit die ik in praktijk breng, Sri Aurobindo's yoga, heeft ten doel het verticale in het horizontale te brengen. Je laat de wereld niet achter je. In feite is dit ook het juiste begrip van de christelijke benadering. Het Woord wordt vlees. Het Woord is het universele. Het vlees is het specifieke, het horizontale. Het Woord dat vlees wordt is hetzelfde als zeggen dat het verticale horizontaal werd. Het ultieme verticale werd een bijzondere horizontale, en niet alleen in één man, maar als potentie in allen.
panishaden, van het Ik Ben. Ik ben Dat. Ik ben niet God, maar God en ik zijn niet van elkaar te onderscheiden en het diepste deel van mijzelf is de Atman, is Brahman. Kort daarna, vanaf ongeveer 900 voor Christus, zijn er de joodse profeten en de hele axiale periode (het zgn. spiltijdperk): Plato, Jezus, Lao Tzu en anderen.
Nu zouden seculiere critici zeggen: “Het is niet meer dan fantasie. Het is gewoon omwille van angst. Ze verzinnen sprookjes." Maar wat mij verbaast is de metafysische geavanceerdheid van de grote tradities. Bekijk de ongelooflijke wijsheid in de Thora, de eerste vijf boeken van de Bijbel. De joden die het bedachten waren uiterst rustieke, nomadische, onwetende en ongeletterde mensen. Toch beschikt het over tijdloze wijsheid die nu nog steeds diepgaand van toepassing is en geïnterpreteerd wordt door de grote rabbijnen. Waar komt deze wijsheid vandaan? Het pleit bijna voor verticale goddelijke oorsprong, omdat de mensen het zelf onmogelijk konden bezitten. Ze brachten het over vanuit een andere dimensie. Dit is geen natuurlijke selectie, ik noem het bovennatuurlijke verkiezing. Dat is hoe het verticale opereert. Het kiest u, bij wijze van spreken: "Ik pik jou eruit om mijn profeet te zijn."
Mensen die het Ik Ben belichamen, schitteren door de geschiedenis heen, ik noem ze "fleshlights." Er bestaat geen twijfel dat ze in een andere dimensie leven en ons proberen te helpen ook die dimensie te bereiken. Door de geschiedenis heen zijn hun woorden er om ons te verlichten en om ons naar zich toe te trekken. Ze zijn onbetaalbaar. Ware spirituele meesters gebruiken taal zodanig, dat zij in staat zijn om het rijk te creëren, waarover ze spreken. Hun woorden zijn niet alleen informatief; ze zijn transformatief.
EN: Een aspect in uw werk dat ik vooral boeiend vond, is uw stelling dat de rol die het verticale in de menselijke geschiedenis speelt niet beperkt is tot religie.
GODWIN: Juist. Denk er eens over na: als het Churchill niet was geweest in de Tweede Wereldoorlog, wie zou er zijn opgestaan om te doen wat Churchill heeft gedaan? Hij was wat ik een seculiere mysticus zou noemen. Zo veel verhalen die de ronde doen over hem vertellen dat hij niet wist waar de woorden vandaan kwamen als hij redevoeringen hield. Of als je de spirituele brieven leest die de grondleggers van de Verenigde Staten schreven en ziet hoe bezield ze waren door hoge idealen, wat leidde tot het vastleggen van dat perfecte document, de tien amendementen van de Amerikaanse grondwet. Of Abraham Lincoln. Of Einstein in de wetenschap.
Als je er goed over nadenkt, dan is er slechts een handjevol personen zonder wie we werkelijk verknipte mensen zouden zijn. Het is net als het joodse idee dat er altijd zesendertig rechtvaardige mensen moeten zijn. Zouden er op een gegeven moment in de geschiedenis iets minder zijn, dan zou alles naar ten onder gaan. Zonder deze verticale ambassadeurs zouden de zaken er een stuk kwalijker voorstaan.
Verder speelt het verticale een rol in alle menselijke instituties. Alle instituties starten met een hoger instrumenteel doel, of het nu het leger, het onderwijssysteem, of wat dan ook is. Maar uiteindelijk wordt de institutie gewoon in beslag genomen door de zorg voor zelfbehoud en de oorspronkelijke instrumentele taak raakt dan verloren. Zij neigt tenslotte naar het horizontale en sluit zich af voor het verticale. Wanneer dat gebeurt, zullen de mensen instinctief de institutie verlaten en iets anders proberen te vinden. Zo zijn er nu mensen die genoeg hebben van school, zij willen thuisonderwijs.
Natuurlijk zie je dit het meest duidelijk gebeuren in de godsdienst. Het probleem met traditionele religies is, dat ze proberen om de onvatbare God te vatten en het in te perken tot een formule of een ritueel. Dit creëert de noodzaak tot wat Wilfred R. Bion, een van mijn psychoanalytische mentoren, de Messias noemt. De taak van de Messias is om deze geritualiseerde, institutionele kaders af te breken en de naakte onmiddellijkheid van God in de realiteit terug te brengen. Dit is waarom je voortdurend religieuze hervormingen hebt. Toen Boeddha opstond was dit duidelijk een rebellie tegen een sterk geïnstitutionaliseerd hindoeïsme, dat zijn verticaliteit kwijt was geraakt. Jezus kwam destijds in opstand tegen een zeer horizontaal jodendom, waarbinnen de wet heerste, maar de geest was verdwenen. Op de feestdagen bracht je jouw duif of schaap en betaalde je geld aan de priesters. De vernietiging van de tempel maakte een dieper, verinnerlijkt rabbijns type van jodendom mogelijk, zoals we het nu kennen. Zowel het rabbijnse jodendom als het christendom begonnen op hetzelfde moment vanuit crisis.
EN: U vindt dus dat de verticale dimensie een cruciale rol speelt bij het vooruitbrengen van de mensheid?
GODWIN: Ik weet niet of het een metafoor of letterlijk zo is, maar het idee bestaat dat de avatar verschijnt op cruciale momenten waarop de psycho-historische evolutie in een impasse terecht is gekomen. De avatar komt om de impasse te doorbreken. Neem de joden bijvoorbeeld. Mensen denken dat de joden het uitverkoren volk zijn op een narcistische manier, maar het tegendeel is waar. Naar alle waarschijnlijkheid ging het verhaal als volgt: God deed zijn aanbod aan iedere andere groep, maar ze wezen hem af! De joden aanvaardden het aanbod, al was het met tegenzin. Er was niets majestueus aan de oude Hebreeuwse stammen, ze waren net zo barbaars als ieder ander. Ze hadden alleen besloten de overeenkomst aan te gaan met die God genaamd Jehovah, om zijn werk op te doen. Het is niet dat ze beter zijn dan wie ook zouden; het is dat niemand anders het wilde doen. En in de Bijbel blijven ze terugvallen in hun aanbidding van Moloch. Maar ze waren uitverkozen voor deze missie.
De joden ontwikkelden zich en waren opvallend door een aantal redenen. Zij waren de eerste cultuur die hun vrouwen als volwaardige mensen behandelden en hun kinderen als gekoesterde wezens. Over het algemeen behandelden zowel de Griekse als de Egyptische culturen hun vrouwen en kinderen afschuwelijk. Destijds werden de joden hierom bespot, maar juist omdat zij zo humaan voor hun vrouwen en hun kinderen waren, stond dit borg voor een snelle psycho-historische evolutie. Dit zou een aanleiding kunnen zijn waarom ze een van de eerste culturen waren die de Ene God ontdekte, een meer heel en verenigende ervaring van het goddelijke. Door de geschiedenis heen hebben de joden uitzonderlijke mensen voortgebracht. En ik zeg dit niet omdat ik joods ben, want dat ben ik niet! Maar joodse mensen zijn oververtegenwoordigd op allerlei gebied van voortreffelijkheid. Ik denk dat het is vanwege dit extra zetje dat ze hebben en blijven hebben, dankzij deze culturele overdracht. Het was dit aspect van de joodse cultuur die de weg effende voor de rol van Jezus in de geschiedenis. Als je erover nadenkt, kon hij slechts verschijnen binnen de matrix van het jodendom. Jezus zou nooit afkomstig kunnen zijn van de Romeinen, waar men vele goden aanbad en zo respectloos was ten aanzien van het menselijk leven. Alleen het raamwerk van het jodendom kon de weg voor hem bereid hebben voor zijn gekke uitspraken over het goddelijke in ieder mens.
[volgende]
Robert Godwin is zo'n "buitenstaander" in het denken en bovendien een meesterlijke literator. In zijn boek One Cosmos under God probeert hij niets minder dan een nieuwe visie te laten schijnen op het complete verhaal van de schepping, zowel wetenschappelijk als spiritueel. Vrijpostig en verbluffend presenteert hij vaak een poëtische, quasi-bijbelse vertolking van wat een nieuwe kosmische vertelling zou kunnen zijn. Het is een boek dat grenzen doorbreekt, opwindt en stimuleert en uiteindelijk erg zinvol is in haar geuzenomarming van kosmologie, biologie, kwantumfysica, psychologie, antropologie, geschiedenis, mystiek, theologie en meer.
Godwin is een praktiserend klinisch psycholoog en, naar eigen zeggen, raakte hij enorm in alles geïnteresseerd toen hij vijfentwintig á dertig jaar oud was. Hij vindt zichzelf gezegend met een synthetische versus analytische geest. Om betekenis te kunnen geven aan wat hij leerde, zocht hij naar verbanden en patronen tussen de waarheden die hij had opgedaan in onverenigbare vakgebieden. Kortom, hij wilde weten. Daartoe erkende hij dat alleen door een directe ervaring spirituele waarheden te vatten zijn en hij werd een serieuze beoefenaar van Sri Aurobindo's Integrale Yoga. One Cosmos under God is het resultaat van wat hij ontdekte als volgeling van de Indiase wijsgeer, samen met de vruchten van zijn nimmer aflatende nieuwsgierigheid.
Door onze eigen onophoudelijke benieuwdheid naar evolutionaire spiritualiteit wilde EnligthtenNext meer te weten komen over de denkbeelden van deze stoutmoedige geleerde. In het interview dat volgt, neemt Godwin ons mee op een tour naar enkele van de grootse metafysische thema's van onze tijd. Hierbij tracht hij een nieuwe, hogere synthese te articuleren tussen wetenschappelijk en mystiek denken. Het is vanuit dat hogere perspectief, zo zegt hij, dat zowel de lineaire, causale aard van het aardse leven (de horizontale dimensie) en de absolute en transcendente aard (de verticale dimensie) kan worden gezien op een meer geïntegreerde manier. Het is ook hoe we de vier "singulariteiten” kunnen begrijpen: de explosies van evolutionaire vernieuwing die het begin waren van het heelal en het leven op deze planeet voorgoed en radicaal transformeerde. Dan verschuift het gesprek naadloos van richting en neemt Godwin ons mee naar de diepere uithoeken van de menselijke psyche. Hij presenteert ons een vaak verrassende uitleg van psychologische ontwikkeling en de relevantie daarvan voor de evolutie van cultuur. Terwijl hij een duizelingwekkende verscheidenheid aan onderwerpen aanstipt, van opvoeding naar geritualiseerd offeren naar de capaciteit tot zelfbewustzijn, verenigt hij ze allemaal meesterlijk in een visie van menselijkheid die tegelijkertijd oneindig kolossaal en toch zo dicht bij huis ligt. Carol Ann Raphael
Verticaliteit en de evolutie van de kosmos
ENLIGHTENNEXT: In uw boek One Cosmos under God maakt u een opmerkelijke synthese van twee soorten kennis, wetenschappelijke en spirituele, in een grootse evolutionaire context om te kunnen begrijpen “wie we zijn” en “waarom we hier zijn.” Kunt u ons iets vertellen over het doel van uw werk?
ROBERT GODWIN: Ik probeer gewoon de beste spirituele wijsheid samen te brengen met de beste wetenschappelijke kennis om te laten zien dat deze niet onverenigbaar zijn en dat beide zich in feite in elkaar weerspiegelen. Uiteindelijk probeer ik traditionele metafysica relevant voor mensen te maken; dat is iets wat religies doen.
Het basisidee is in feite impliciet in het traditionele religieuze gezichtspunt. Het traditionele idee is dat voorafgaand aan de evolutie er de involutie van God is, die je metaforisch als de oerknal kunt beschouwen. God werpt zich in het bestaan en verliest zich bijna in het bestaan. Evolutie is dan het omgekeerde – het terugwinnen van de verschillende niveaus van God met aan het eind de Ik Ben. Aan het einde van de tocht, ontdek je dat het de hele tijd al God was. Al met al is het God die met zichzelf verstoppertje speelt.
Om te begrijpen hoe onze wetenschappelijke kennis aansluit bij een traditioneel mystiek begrip van Gods verhouding tot de schepping, moet je stereoscopisch/tweeledig denken. Je moet tegelijkertijd één perspectief, wetenschappelijke kennis, vasthouden en de andere zienswijze, mystieke wijsheid, totdat de twee standpunten op een hoger niveau zijn gesynthetiseerd. Het is net als die magische 3-D foto's waar iets nieuws ontstaat uit twee beelden. Het is niet zoals het "Tao van fysica" idee: als je begrijpt wat kwantumfysica is, ben je een mysticus. Dat combineert slechts twee lagere niveaus. Ik kies voor het gaan naar een hoger niveau of dimensie waar je ziet dat de twee zaken, die gescheiden lijken te zijn, in feite deel uitmaken van een en hetzelfde. Ze zijn twee kanten van dezelfde munt. In feite is een basaal metafysisch principe dat elke waarheid voortkomt uit de Waarheid met een hoofdletter “W.” We zijn dus op zoek naar die Waarheid die laat zien hoe al deze mindere waarheden samen kunnen bestaan. Dat is het perspectief waar ik het over heb. Het gaat erom een hoger inzicht te bereiken, waarin men zaken tot niet elkaar veroordeelt of vermenging afdwingt. Het is een visie. En een van de dingen die je ziet vanaf dat hogere gezichtspunt, is dat het bestaan is samengesteld uit twee verschillende dimensies.
EN: En u noemt deze twee dimensies de horizontale en de verticale?
GODWIN: Ja, maar dat zijn geen nieuwe termen. Veel mensen gebruiken deze metafoor. Het is niet gemakkelijk om de twee dimensies te definiëren, ze krijgen alleen betekenis in relatie tot elkaar. De horizontale dimensie is ontstaan in de loop van de materiële evolutie door genen of natuurlijke selectie en werkt bijna deterministisch vanuit het verleden naar de toekomst door middel van het lineaire oorzaak en gevolg. De meeste mensen beschouwen van nature de horizontale dimensie als wat echt is, want dat is hoe de darwinistische evolutie ons ontworpen heeft. De verticale dimensie werkt "haaks" op de chronologische tijd. Hier komt wat we God noemen vandaan. Het is waar openbaring vandaan komt. Openbaringen zijn niet afkomstig uit het verleden; zij komen van Boven. Het verticale is in feite de voorhoede van de kosmos, de creatieve ruimte van postbiologische evolutie. Het gaat over eigenschappen, zoals diepte, innerlijkheid en de drie transcendentale grootheden: het Goede, het Ware en het Schone. In wezen is alles wat ons als mensen definieert, wat ons onze waardigheid en edelheid geeft, afkomstig uit het verticale. Het is ons vermogen Waarheid te kennen, onze bekwaamheid in esthetische schoonheid, muziek, symfonieën, poëzie. Om een voorbeeld te noemen, toen Jezus werd gedoopt, daalde de geest op hem neer als een duif. Hij komt letterlijk verticaal neer. Dat mag misschien een metafoor zijn, maar het is zeer nuttige beeldspraak, omdat het de ervaring beschrijft. Net zoals het horizontale energieën bevat, de energieën van de natuurkunde, bevat ook het verticale energieën, de energieën van Shakti, genade. Elke spirituele beoefening is gericht op het zich openen voor die verticale energie.
De spiritualiteit die ik in praktijk breng, Sri Aurobindo's yoga, heeft ten doel het verticale in het horizontale te brengen. Je laat de wereld niet achter je. In feite is dit ook het juiste begrip van de christelijke benadering. Het Woord wordt vlees. Het Woord is het universele. Het vlees is het specifieke, het horizontale. Het Woord dat vlees wordt is hetzelfde als zeggen dat het verticale horizontaal werd. Het ultieme verticale werd een bijzondere horizontale, en niet alleen in één man, maar als potentie in allen.
panishaden, van het Ik Ben. Ik ben Dat. Ik ben niet God, maar God en ik zijn niet van elkaar te onderscheiden en het diepste deel van mijzelf is de Atman, is Brahman. Kort daarna, vanaf ongeveer 900 voor Christus, zijn er de joodse profeten en de hele axiale periode (het zgn. spiltijdperk): Plato, Jezus, Lao Tzu en anderen.
Nu zouden seculiere critici zeggen: “Het is niet meer dan fantasie. Het is gewoon omwille van angst. Ze verzinnen sprookjes." Maar wat mij verbaast is de metafysische geavanceerdheid van de grote tradities. Bekijk de ongelooflijke wijsheid in de Thora, de eerste vijf boeken van de Bijbel. De joden die het bedachten waren uiterst rustieke, nomadische, onwetende en ongeletterde mensen. Toch beschikt het over tijdloze wijsheid die nu nog steeds diepgaand van toepassing is en geïnterpreteerd wordt door de grote rabbijnen. Waar komt deze wijsheid vandaan? Het pleit bijna voor verticale goddelijke oorsprong, omdat de mensen het zelf onmogelijk konden bezitten. Ze brachten het over vanuit een andere dimensie. Dit is geen natuurlijke selectie, ik noem het bovennatuurlijke verkiezing. Dat is hoe het verticale opereert. Het kiest u, bij wijze van spreken: "Ik pik jou eruit om mijn profeet te zijn."
Mensen die het Ik Ben belichamen, schitteren door de geschiedenis heen, ik noem ze "fleshlights." Er bestaat geen twijfel dat ze in een andere dimensie leven en ons proberen te helpen ook die dimensie te bereiken. Door de geschiedenis heen zijn hun woorden er om ons te verlichten en om ons naar zich toe te trekken. Ze zijn onbetaalbaar. Ware spirituele meesters gebruiken taal zodanig, dat zij in staat zijn om het rijk te creëren, waarover ze spreken. Hun woorden zijn niet alleen informatief; ze zijn transformatief.
EN: Een aspect in uw werk dat ik vooral boeiend vond, is uw stelling dat de rol die het verticale in de menselijke geschiedenis speelt niet beperkt is tot religie.
GODWIN: Juist. Denk er eens over na: als het Churchill niet was geweest in de Tweede Wereldoorlog, wie zou er zijn opgestaan om te doen wat Churchill heeft gedaan? Hij was wat ik een seculiere mysticus zou noemen. Zo veel verhalen die de ronde doen over hem vertellen dat hij niet wist waar de woorden vandaan kwamen als hij redevoeringen hield. Of als je de spirituele brieven leest die de grondleggers van de Verenigde Staten schreven en ziet hoe bezield ze waren door hoge idealen, wat leidde tot het vastleggen van dat perfecte document, de tien amendementen van de Amerikaanse grondwet. Of Abraham Lincoln. Of Einstein in de wetenschap.
Als je er goed over nadenkt, dan is er slechts een handjevol personen zonder wie we werkelijk verknipte mensen zouden zijn. Het is net als het joodse idee dat er altijd zesendertig rechtvaardige mensen moeten zijn. Zouden er op een gegeven moment in de geschiedenis iets minder zijn, dan zou alles naar ten onder gaan. Zonder deze verticale ambassadeurs zouden de zaken er een stuk kwalijker voorstaan.
Verder speelt het verticale een rol in alle menselijke instituties. Alle instituties starten met een hoger instrumenteel doel, of het nu het leger, het onderwijssysteem, of wat dan ook is. Maar uiteindelijk wordt de institutie gewoon in beslag genomen door de zorg voor zelfbehoud en de oorspronkelijke instrumentele taak raakt dan verloren. Zij neigt tenslotte naar het horizontale en sluit zich af voor het verticale. Wanneer dat gebeurt, zullen de mensen instinctief de institutie verlaten en iets anders proberen te vinden. Zo zijn er nu mensen die genoeg hebben van school, zij willen thuisonderwijs.
Natuurlijk zie je dit het meest duidelijk gebeuren in de godsdienst. Het probleem met traditionele religies is, dat ze proberen om de onvatbare God te vatten en het in te perken tot een formule of een ritueel. Dit creëert de noodzaak tot wat Wilfred R. Bion, een van mijn psychoanalytische mentoren, de Messias noemt. De taak van de Messias is om deze geritualiseerde, institutionele kaders af te breken en de naakte onmiddellijkheid van God in de realiteit terug te brengen. Dit is waarom je voortdurend religieuze hervormingen hebt. Toen Boeddha opstond was dit duidelijk een rebellie tegen een sterk geïnstitutionaliseerd hindoeïsme, dat zijn verticaliteit kwijt was geraakt. Jezus kwam destijds in opstand tegen een zeer horizontaal jodendom, waarbinnen de wet heerste, maar de geest was verdwenen. Op de feestdagen bracht je jouw duif of schaap en betaalde je geld aan de priesters. De vernietiging van de tempel maakte een dieper, verinnerlijkt rabbijns type van jodendom mogelijk, zoals we het nu kennen. Zowel het rabbijnse jodendom als het christendom begonnen op hetzelfde moment vanuit crisis.
EN: U vindt dus dat de verticale dimensie een cruciale rol speelt bij het vooruitbrengen van de mensheid?
GODWIN: Ik weet niet of het een metafoor of letterlijk zo is, maar het idee bestaat dat de avatar verschijnt op cruciale momenten waarop de psycho-historische evolutie in een impasse terecht is gekomen. De avatar komt om de impasse te doorbreken. Neem de joden bijvoorbeeld. Mensen denken dat de joden het uitverkoren volk zijn op een narcistische manier, maar het tegendeel is waar. Naar alle waarschijnlijkheid ging het verhaal als volgt: God deed zijn aanbod aan iedere andere groep, maar ze wezen hem af! De joden aanvaardden het aanbod, al was het met tegenzin. Er was niets majestueus aan de oude Hebreeuwse stammen, ze waren net zo barbaars als ieder ander. Ze hadden alleen besloten de overeenkomst aan te gaan met die God genaamd Jehovah, om zijn werk op te doen. Het is niet dat ze beter zijn dan wie ook zouden; het is dat niemand anders het wilde doen. En in de Bijbel blijven ze terugvallen in hun aanbidding van Moloch. Maar ze waren uitverkozen voor deze missie.
De joden ontwikkelden zich en waren opvallend door een aantal redenen. Zij waren de eerste cultuur die hun vrouwen als volwaardige mensen behandelden en hun kinderen als gekoesterde wezens. Over het algemeen behandelden zowel de Griekse als de Egyptische culturen hun vrouwen en kinderen afschuwelijk. Destijds werden de joden hierom bespot, maar juist omdat zij zo humaan voor hun vrouwen en hun kinderen waren, stond dit borg voor een snelle psycho-historische evolutie. Dit zou een aanleiding kunnen zijn waarom ze een van de eerste culturen waren die de Ene God ontdekte, een meer heel en verenigende ervaring van het goddelijke. Door de geschiedenis heen hebben de joden uitzonderlijke mensen voortgebracht. En ik zeg dit niet omdat ik joods ben, want dat ben ik niet! Maar joodse mensen zijn oververtegenwoordigd op allerlei gebied van voortreffelijkheid. Ik denk dat het is vanwege dit extra zetje dat ze hebben en blijven hebben, dankzij deze culturele overdracht. Het was dit aspect van de joodse cultuur die de weg effende voor de rol van Jezus in de geschiedenis. Als je erover nadenkt, kon hij slechts verschijnen binnen de matrix van het jodendom. Jezus zou nooit afkomstig kunnen zijn van de Romeinen, waar men vele goden aanbad en zo respectloos was ten aanzien van het menselijk leven. Alleen het raamwerk van het jodendom kon de weg voor hem bereid hebben voor zijn gekke uitspraken over het goddelijke in ieder mens.
[volgende]
De enige reis die er is:
een verkenning van kosmische & culturele evolutie
Een interview met Robert W. Godwin
door Elizabeth Debold
een verkenning van kosmische & culturele evolutie
Een interview met Robert W. Godwin
door Elizabeth Debold
1 | 2
