De wereld van EnlightenNext
Een nieuw perspectief op klimaatverandering
Bijpraten met EnlightenNext´ Ross Robertson over zijn reis naar Kopenhagen voor de Klimaat Conferentie van de Verenigde Naties in december 2009.
Een nieuw perspectief op klimaatverandering
Bijpraten met EnlightenNext´ Ross Robertson over zijn reis naar Kopenhagen voor de Klimaat Conferentie van de Verenigde Naties in december 2009.
Ross Robertson, vaste milieuexpert voor EnlightenNext magazine, ziet de wereld in twee kleuren groen: donker en helder. In feite is hij, sinds hij het in 2006 ontdekte, een vurig pleitbezorger van de vooruitstrevende hightech milieubeweging die “helder groen” (bright green, red.) wordt genoemd. Robertson, voorheen activist bij de Natural Resources Defense Council, wijdt zich de laatste jaren, in navolging van pioniers als Steward Brand en Alex Steffen, aan het schrijven en geven van lezingen over de opkomende heldergroene revolutie. December jongstleden kreeg hij de kans zijn specifieke visie op “helder groen” op het wereldtoneel te brengen, toen hij werd uitgenodigd om in Kopenhagen een aantal lezingen te geven op de Klimaforum09, een alternatieve NGO top die tegelijk met de klimaattop van de VN plaatsvond in Kopenhagen. Dit is wat hij zei over wat daar gebeurde:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ENLIGHTENNEXT: Wat is “helder groen” precies?
ROSS ROBERTSON: Ik denk dat helder groen de nieuwe stroming in de milieubeweging is. Het principe daarvan is dat de weg naar duurzaamheid vooruit gaat, en niet achteruit.
EN: Wat bedoel je daarmee?
RR: Tot nu toe was de milieubeweging vooral een tegenwicht tegen de excessen van de moderne industrie, zoals vervuiling, ontbossing en dergelijke. De meeste milieuactivisten betreuren in zekere zin het verdwijnen van een soort pre- industriële zuiverheid, waarvan we aannemen dat die er was voordat de mensheid de natuur ging controleren en alles kapot maakte. Maar helder groen kijkt breder. Het erkent dat, ondanks de overduidelijke problemen, de wetenschappelijke en technische vooruitgang uiteindelijk meer goed heeft gedaan dan schade heeft aangericht. In feite ziet het de vooruitgang zelf als een natuurlijke ontwikkeling.
EN: Dat klinkt controversieel.
RR: Dat is het ook! Heldergroenen geloven dat het mogelijk is een duurzame, technologische beschaving te creëren, die vele malen intelligenter en ecologisch sensitiever is dan ooit eerder mogelijk is geweest. In Kopenhagen heb ik het publiek uitgedaagd hun diepgewortelde weerstand te herzien tegen veel van de dingen waar milieuactivisten altijd zo fel tegen zijn. Diverse heldergroene denkers, zoals bijvoorbeeld Steward Brand, de oprichter van de Whole Earth Catalog, beginnen wel iets te zien in gentechnologie. Hij zegt dat er een soort automatisch verzet is tegen biotechnologie onder milieuactivisten dat meer problemen heeft veroorzaakt dan voorkomen, met name voor mensen in de ontwikkelingslanden. En ik ben geneigd het met hem eens te zijn.
EN: Ben je door je bezoek aan Denemarken anders gaan denken over wat dan ook?
RR: Nee, integendeel. Het heeft mij gesterkt in de overtuiging dat een fundamenteel andere benadering van denken over klimaatverandering nodig is.
EN: In welke zin anders?
RR: Wereldwijd staan we op dit moment op een ongelofelijk belangrijk kruispunt. En de milieubeweging wordt, net als elke andere sociale beweging, geteisterd door verdeeldheid binnen de beweging zelf. In Kopenhagen waren bijvoorbeeld veel activisten die probeerden de vergaderingen van de VN te verstoren. Bij één van mijn presentaties waren een aantal van hen aanwezig en ik gaf aan hoe ironisch het was dat zij uit naam van de bescherming van het milieu probeerden de samenwerking te frustreren van vertegenwoordigers van meer dan 190 landen om milieuproblemen op te lossen. Toen ik zelf een jonge actievoerder was protesteerden we tenminste tegen de activiteiten van bedrijven die de wet overtraden!
Op dit moment vinden in de hele milieuwereld dit soort bizarre ideologische tegenstellingen plaats. Ik zie dat echt als een symptoom van de noodzaak een radicaal andere visie te ontwikkelen.
EN: Op welke onderdelen van helder groen reageerde het publiek het meest positief?
RR: Veel mensen die ik sprak, waren wel bekend met de technologische kant van de heldergroene revolutie. Maar de meesten hadden zich nooit gerealiseerd dat je deze revolutie ook kan beschouwen als een deel van een groter ecosysteem van bewegingen dat net zo veel te zeggen heeft over spiritualiteit en de zin van onze aanwezigheid hier als over technologische oplossingen voor duurzaamheid.
EN: Dat is interessant, waarom is dat zo denk je?
RR: Ik denk dat de meeste mensen groene spiritualiteit vergelijken met het ontdekken van de schoonheid en rijkdom van de natuur, en met het rouwen om alle negatieve effecten die we hebben gehad op de “heilige zuiverheid” van Gaia. Zij zien in dat spirituele perspectief geen enkele ruimte voor de radicaal progressieve mogelijkheden van een heldergroene toekomst. Maar de spiritualiteit zoals ik die zou willen delen is heel anders. Het is een soort evolutionaire spiritualiteit die voor het eerst is gezien door mensen als Teilhard de Chardin en Buckminster Fuller, en die ervan uitgaat dat de kern van de drijfveer tot vooruitgang in wezen een spirituele, creatieve impuls is. Veel van de mensen die ik in Kopenhagen tegenkwam hadden dit evolutionaire perspectief nooit eerder zo gezien en het inspireerde ze enorm.
Bekijk videomateriaal van de lezing van Ross Robertson op het Klimaforum09 in Kopenhagen.
ROSS ROBERTSON: Ik denk dat helder groen de nieuwe stroming in de milieubeweging is. Het principe daarvan is dat de weg naar duurzaamheid vooruit gaat, en niet achteruit.
EN: Wat bedoel je daarmee?
RR: Tot nu toe was de milieubeweging vooral een tegenwicht tegen de excessen van de moderne industrie, zoals vervuiling, ontbossing en dergelijke. De meeste milieuactivisten betreuren in zekere zin het verdwijnen van een soort pre- industriële zuiverheid, waarvan we aannemen dat die er was voordat de mensheid de natuur ging controleren en alles kapot maakte. Maar helder groen kijkt breder. Het erkent dat, ondanks de overduidelijke problemen, de wetenschappelijke en technische vooruitgang uiteindelijk meer goed heeft gedaan dan schade heeft aangericht. In feite ziet het de vooruitgang zelf als een natuurlijke ontwikkeling.
EN: Dat klinkt controversieel.
RR: Dat is het ook! Heldergroenen geloven dat het mogelijk is een duurzame, technologische beschaving te creëren, die vele malen intelligenter en ecologisch sensitiever is dan ooit eerder mogelijk is geweest. In Kopenhagen heb ik het publiek uitgedaagd hun diepgewortelde weerstand te herzien tegen veel van de dingen waar milieuactivisten altijd zo fel tegen zijn. Diverse heldergroene denkers, zoals bijvoorbeeld Steward Brand, de oprichter van de Whole Earth Catalog, beginnen wel iets te zien in gentechnologie. Hij zegt dat er een soort automatisch verzet is tegen biotechnologie onder milieuactivisten dat meer problemen heeft veroorzaakt dan voorkomen, met name voor mensen in de ontwikkelingslanden. En ik ben geneigd het met hem eens te zijn.
EN: Ben je door je bezoek aan Denemarken anders gaan denken over wat dan ook?
RR: Nee, integendeel. Het heeft mij gesterkt in de overtuiging dat een fundamenteel andere benadering van denken over klimaatverandering nodig is.
EN: In welke zin anders?
RR: Wereldwijd staan we op dit moment op een ongelofelijk belangrijk kruispunt. En de milieubeweging wordt, net als elke andere sociale beweging, geteisterd door verdeeldheid binnen de beweging zelf. In Kopenhagen waren bijvoorbeeld veel activisten die probeerden de vergaderingen van de VN te verstoren. Bij één van mijn presentaties waren een aantal van hen aanwezig en ik gaf aan hoe ironisch het was dat zij uit naam van de bescherming van het milieu probeerden de samenwerking te frustreren van vertegenwoordigers van meer dan 190 landen om milieuproblemen op te lossen. Toen ik zelf een jonge actievoerder was protesteerden we tenminste tegen de activiteiten van bedrijven die de wet overtraden!
Op dit moment vinden in de hele milieuwereld dit soort bizarre ideologische tegenstellingen plaats. Ik zie dat echt als een symptoom van de noodzaak een radicaal andere visie te ontwikkelen.
EN: Op welke onderdelen van helder groen reageerde het publiek het meest positief?
RR: Veel mensen die ik sprak, waren wel bekend met de technologische kant van de heldergroene revolutie. Maar de meesten hadden zich nooit gerealiseerd dat je deze revolutie ook kan beschouwen als een deel van een groter ecosysteem van bewegingen dat net zo veel te zeggen heeft over spiritualiteit en de zin van onze aanwezigheid hier als over technologische oplossingen voor duurzaamheid.
EN: Dat is interessant, waarom is dat zo denk je?
RR: Ik denk dat de meeste mensen groene spiritualiteit vergelijken met het ontdekken van de schoonheid en rijkdom van de natuur, en met het rouwen om alle negatieve effecten die we hebben gehad op de “heilige zuiverheid” van Gaia. Zij zien in dat spirituele perspectief geen enkele ruimte voor de radicaal progressieve mogelijkheden van een heldergroene toekomst. Maar de spiritualiteit zoals ik die zou willen delen is heel anders. Het is een soort evolutionaire spiritualiteit die voor het eerst is gezien door mensen als Teilhard de Chardin en Buckminster Fuller, en die ervan uitgaat dat de kern van de drijfveer tot vooruitgang in wezen een spirituele, creatieve impuls is. Veel van de mensen die ik in Kopenhagen tegenkwam hadden dit evolutionaire perspectief nooit eerder zo gezien en het inspireerde ze enorm.
Bekijk videomateriaal van de lezing van Ross Robertson op het Klimaforum09 in Kopenhagen.